Wie nog nooit een fout gemaakt heeft,
heeft nog nooit iets nieuws geprobeerd …

Albert Einstein, 1935



Vorige pagina


De fabel van Vlabel

3/05/2016

De fabel van Vlabel

Rechtszekerheid blijkt in Vlaanderen helaas een fabeltje… in het bijzonder wanneer de Vlaamse belastingadministratie (Vlabel - sinds 2015 volledig bevoegd voor schenkingen en erfbelasting) een nieuw standpunt inneemt. Zo heft Vlabel sinds maart erfbelasting op geschonken levensverzekeringen, ook al werd er reeds schenkbelasting betaald op het ogenblik van de schenking. Begin april heeft Vlabel opnieuw een zeer betwistbaar standpunt ingenomen, dit keer over schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik voor een buitenlandse notaris.

Het komt vaak voor bij vermogensplanningen dat roerende goederen zoals een effectenportefeuille geschonken worden aan de kinderen met voorbehoud van vruchtgebruik. Om te vermijden dat hierdoor schenkbelasting dient te worden betaald, wordt de schenkingsakte verleden via een buitenlandse (vaak Nederlandse) notaris. Indien de schenker dan nog meer dan drie jaar blijft leven was er geen erfbelasting meer verschuldigd. Een sinds “mensenheugenis” algemeen aanvaarde manier van werken.

Deze “Nederlandse-notaris-route” is blijkbaar een doorn in het oog van Vlabel die in haar nieuwe standpunt voorzien heeft dat schenkingen van gelden of effecten met voorbehoud van vruchtgebruik welke niet verleden zijn voor Belgische notaris (lees “waarop geen schenkingsrechten betaald zijn”) toch belast zullen worden met erfbelasting, ook al zit er meer dan drie jaar tussen de schenking en het overlijden van de schenker.

Dit zou gelden voor alle schenkingen vanaf 1 juni 2016 zodat iedereen nog de kans krijgt om tijdig zijn of haar voorzorgen te nemen.

Aangezien Vlabel met dergelijk standpunt ingaat tegen de wet en bijgevolg haar bevoegdheden overschrijdt, mogen we verwachten dat er de komende jaren heel wat gerechtsprocedures zullen volgen naar aanleiding van dit standpunt… De uitkomst hiervan zal echter nog jaren op zich laten wachten.

In de tussentijd betekent dit dat schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik vanaf 1 juni 2016 slechts vrijstelling van erfbelasting zullen genieten mits er schenkingsrechten (3% of 7%) betaald werden. Alternatieven worden reeds geopperd zoals een schenking met de last van een levenslange lijfrente die op heden niet geviseerd is door het betrokken standpunt.

Tenslotte dient ook rekening te worden gehouden met het meest recente standpunt betreffende de schenking met optioneel beding van terugkeer. Een beding van terugkeer laat toe dat de schenking terugkeert naar de schenker indien de begiftigde zou komen te overlijden voor de schenker. Hierdoor zijn er op de schenking geen erfbelastingen verschuldigd en kan de schenker terug een nieuwe planning opzetten, bv. naar de kleinkinderen toe. Om alle mogelijkheden open te laten bevat nagenoeg iedere schenking dergelijk beding van terugkeer en wordt dit als een optie voorzien. Net het feit dat het optioneel wordt voorzien is blijkbaar een doorn in het oog van Vlabel. Aangezien het beding van terugkeer in de praktijk zeer weinig toegepast wordt, stelt zich de vraag of u de kosten wenst te maken om een reeds uitgevoerde schenking aan te passen. Voor nog uit te voeren schenkingen kan u echter voorzien dat het beding van terugkeer niet langer “optioneel” is.

Auteur: Steven Boone